Berber koltuğu dışarıdan tek parça bir ürün gibi görünse de hidrolik sistem, metal gövde, tepsi ayak, sünger, başlık ve hareketli mekanizmalardan oluşur. Bu parçaların bir bölümü üretimde kullanılırken bir bölümü arıza veya yıpranma durumunda ayrı olarak değiştirilebilir.
Doğru parçayı bulmak için yalnızca “berber koltuğu hidroliği” veya “berber koltuğu ayağı” demek çoğu zaman yeterli değildir. Koltuğun modeli, bağlantı ölçüleri, taşıma yapısı ve mevcut parçanın çalışma biçimi birlikte değerlendirilmelidir.
Berber koltuğunun temel parçaları; tepsi ayak, taban lastiği, ayak basmalık, hidrolik pompa, hidrolik şasesi, metal iskelet, oturak ve sırt süngerleri, sırt açı pistonu, başlık mekanizması, başlık demiri, başlık ve bazı modellerde sırt arka kapak plastiğidir.
Berber Koltuğu Parçaları Neden Birlikte Değerlendirilmelidir?
Berber koltuğundaki parçalar birbirinden bağımsız çalışmaz. Müşterinin ağırlığı oturaktan metal iskelete, oradan hidrolik şasesine, pompaya ve tepsi ayağa aktarılır.
Bu nedenle koltuk sallandığında yalnızca ayağa, aşağı indiğinde yalnızca hidroliğe bakmak bazen yanıltıcı olabilir. Sorunun bağlı parçalardan mı yoksa asıl parçanın kendisinden mi kaynaklandığı kontrol edilmelidir.
Berber koltuklarında uyguladığımız hidrolik, mekanik parça, sünger ve döşeme işlemlerinin kapsamını berber koltuğu tamiri ve döşemesi sayfamızdan inceleyebilirsiniz.
1. Tepsi Ayak
Tepsi ayak, berber koltuğunun zemine oturan geniş metal tabanıdır. Oval veya kare biçimde üretilebilir. Koltuğun, müşterinin ve diğer parçaların bütün ağırlığını taşır.
Tepsi ayağın görevleri şunlardır:
- Koltuğun zeminde dengeli durmasını sağlamak
- Hidrolik pompayı sabit biçimde taşımak
- Koltuk dönerken oluşan yükü zemine dağıtmak
- Yana yatma ve devrilme riskini azaltmak
İnce sacdan üretilmiş veya pompa yuvası zayıf tepsi ayaklar zamanla eğilebilir. Bu durumda koltuk yalpalayabilir, bir tarafa yatabilir veya hidrolik bağlantısında boşluk oluşabilir.
2. Taban Lastiği
Taban lastiği, tepsi ayağın zemine temas eden alt çevresine takılır. Bazı oval ve kare ayaklarda tek parça, bazı modellerde ise bölümlü olarak kullanılabilir.
Bu parçanın başlıca görevleri:
- Metal ayağın zemini çizmesini önlemek
- Koltuğun kaymasını azaltmak
- Ayak ile zemin arasındaki sesi düşürmek
- Tepsi ayağın kenarını darbelere karşı korumak
Lastik sertleştiğinde, parçalandığında veya yerinden çıktığında metal taban doğrudan zemine temas edebilir. Bu durum parke ve seramik yüzeylerde çizik, ses ve dengesizlik oluşturabilir.
3. Ayak Basmalık
Ayak basmalık, müşterinin ayaklarını destekleyen parçadır. Koltuğun modeline göre doğrudan iskelete, hidrolik şasesine veya ayrı metal kollara bağlanabilir.
Ayak basmalıkta sık görülen sorunlar:
- Bağlantı vidalarının gevşemesi
- Metal kolların eğilmesi
- Kaynak noktalarının açılması
- Basamak yüzeyinin kırılması veya çıkması
- Müşteri ayağa kalkarken fazla yük binmesi
Ayak basmalık yalnız konfor parçası değildir. Yanlış bağlandığında veya eğildiğinde koltuğun ön tarafındaki ağırlık dağılımını da etkileyebilir.
4. Hidrolik Pompa
Hidrolik pompa, berber koltuğunun yükselmesini, alçalmasını ve çalışma yüksekliğini korumasını sağlar. Pedala basıldığında koltuk yükselir; tahliye sistemi kullanıldığında aşağı iner.
Hidrolikte şu arızalar görülebilir:
- Müşteri oturduğunda koltuğun aşağı inmesi
- Koltuğun yeterince yükselmemesi
- Pompa çevresinden yağ sızması
- Gövde veya bağlantı bölgesinde çatlak
- Pedal hareketine geç veya düzensiz tepki verilmesi
Her hidrolik her koltuğa uymaz. Pompanın gövde çapı, çalışma yüksekliği, bağlantı yapısı ve taşıma kapasitesi koltukla uyumlu olmalıdır.
Hidrolik arızasının belirtilerini ve aşağı inme sorununun diğer nedenlerini berber koltuğu neden aşağı iner? rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.
5. Hidrolik Şasesi
Hidrolik şasesi, oturak gövdesi ile hidrolik pompa arasındaki taşıyıcı metal bölümdür. Koltuğun ağırlığını pompaya aktarır ve bazı modellerde pedal, ayaklık veya sırt mekanizması bağlantılarını da taşır.
Şasede eğilme, çatlak veya kaynak açılması olduğunda:
- Koltuk bir tarafa yatabilir.
- Oturak pompa üzerinde düzgün durmayabilir.
- Hidrolik sağlam olsa bile sallanma oluşabilir.
- Ayaklık veya pedal sistemi düzgün çalışmayabilir.
Bu nedenle koltuk yalpaladığında yalnız hidrolik pompanın değil, pompanın bağlı olduğu şasenin de kontrol edilmesi gerekir.
6. Metal İskelet Gövde
Metal iskelet, oturak ve sırt döşemesinin altında bulunan ana taşıyıcı yapıdır. Sünger ve kaplama bu gövdenin üzerine uygulanır.
İskeletin görevi:
- Müşterinin ağırlığını taşımak
- Sırt ve oturak formunu korumak
- Kolçak, başlık ve mekanizmaları sabitlemek
- Yükü hidrolik şasesine aktarmak
İnce metal, zayıf kaynak veya yoğun kullanım nedeniyle iskelet eğilebilir ya da kırılabilir. İskelet hasarında koltuk sağa sola esneyebilir, sırtlık bir tarafa yatabilir veya vida bağlantıları sürekli gevşeyebilir.
7. Oturak Süngeri
Oturak süngeri, müşterinin ağırlığını taşıyan ve oturma konforunu belirleyen temel parçadır. Yoğun kullanılan berber koltuklarında süngerin yoğunluğu, sertliği ve formu önemlidir.
Oturak süngeri zamanla:
- Çökebilir.
- Sertleşebilir.
- Kenarlarından parçalanabilir.
- Altındaki metal iskeleti hissettirebilir.
- Kaplamanın gevşek ve kırışık görünmesine neden olabilir.
Sünger çökmüşse yalnızca deri veya kumaşı değiştirmek yeterli olmaz. Yeni kaplamanın düzgün durması için sünger de onarılmalı veya yenilenmelidir.
8. Sırt Süngeri
Sırt süngeri, müşterinin sırtını destekler ve koltuğun dış görünümünü oluşturur. Modeline göre tek parça kalıp sünger, kesme sünger veya katmanlı dolgu kullanılabilir.
Sırt süngerinde form kaybı olduğunda:
- Sırtlıkta çökme ve dalgalanma oluşabilir.
- Metal iskelet hissedilebilir.
- Kaplama üzerinde potluk görülebilir.
- Bel ve sırt desteği azalabilir.
9. Sırt Açı Pistonu
Sırt açı pistonu, bazı berber koltuklarında sırtlığın geriye doğru kontrollü şekilde yatırılmasını ve tekrar dik konuma gelmesini sağlar.
Bu parça modele göre gazlı piston, hidrolik destek veya mekanik bağlantı sistemi şeklinde olabilir.
Arızalandığında:
- Sırtlık konumunu korumayabilir.
- Geriye aniden düşebilir.
- Dik konuma dönmekte zorlanabilir.
- Bağlantı noktalarında boşluk oluşabilir.
Sırt açı pistonu değiştirilirken uzunluk, bağlantı uçları, çalışma mesafesi ve taşıyacağı sırt ağırlığı dikkate alınmalıdır.
10. Başlık Mekanizması
Başlık mekanizması, başlığın yukarı-aşağı hareket etmesini ve seçilen yükseklikte tutulmasını sağlar. Bazı modellerde başlığın tamamen çıkarılmasına da imkân verir.
Mekanizmada aşınma olduğunda başlık:
- Yüksekte durmayabilir.
- Kendiliğinden aşağı inebilir.
- Sağa sola boşluk yapabilir.
- Başlık demirini sıkıca tutmayabilir.
11. Başlık Demiri
Başlık demiri, başlık minderini veya başlık gövdesini koltuğun sırt mekanizmasına bağlayan metal taşıyıcıdır. Tekli veya çiftli yapıda olabilir.
Başlık demirinde eğilme, paslanma veya bağlantı deliği aşınması görülebilir. Eğilmiş bir demir başlığın yamuk durmasına ve mekanizmanın zorlanmasına neden olur.
12. Başlık
Başlık, müşterinin baş ve boyun bölgesini destekleyen döşemeli parçadır. Modeline göre sabit, çıkarılabilir veya yüksekliği ayarlanabilir olabilir.
Başlığın içinde sünger, metal veya plastik taşıyıcı ve dış kaplama bulunabilir. En sık görülen sorunlar kaplamanın çatlaması, süngerin ezilmesi ve bağlantı yuvasının kırılmasıdır.
13. Sırt Arka Kapak Plastiği
Bazı berber koltuklarında sırtlığın arka yüzeyini kapatan dekoratif ve koruyucu plastik panel bulunur. Bu parça metal iskeleti, döşeme bağlantılarını ve bazı mekanik bölümleri gizler.
Arka kapak plastiği:
- Koltuk sırtına düzenli bir görünüm kazandırır.
- Döşeme ve bağlantıları dış darbelere karşı korur.
- Temizliği kolaylaştırır.
Plastik kapak kırıldığında veya bağlantı tırnakları koptuğunda parça ses yapabilir, yerinden çıkabilir veya sırtlığın arkasında boşluk bırakabilir.
Berber Koltuğu Parçası Seçerken Nelere Bakılmalı?
Parçanın dış görünüşünün mevcut ürüne benzemesi tek başına yeterli değildir. Değişim öncesinde şu bilgiler kontrol edilmelidir:
- Bağlantı deliklerinin ölçüsü ve aralığı
- Hidrolik veya pistonun çalışma yüksekliği
- Parçanın taşıma kapasitesi
- Sağ ve sol yönlü olup olmadığı
- Koltuğun marka ve model bilgisi
- Mevcut iskelet ve şaseyle uyumu
- Ayak, pedal ve mekanizma bağlantı biçimi
Standart dışı üretilmiş bazı berber koltuklarında ölçüler piyasadaki hazır parçalarla uyuşmayabilir. Parça satın almadan önce mevcut parçanın fotoğrafı ve bağlantı ölçüleri karşılaştırılmalıdır.
Ucuz Parça Kullanımı Hangi Sorunlara Yol Açar?
Berber koltuğunda maliyeti düşürmek için hidrolik, tepsi ayak, iskelet ve döşemenin en düşük kalitede seçilmesi koltuğun bütün dayanımını etkiler.
Standart dışı hidrolik, ince tepsi ayak ve düşük kaliteli spot deri kullanılan koltuklarda kısa sürede yağ kaçağı, yalpalama, eğilme, çatlama ve soyulma görülebilir.
Bu konuyu ucuz berber koltuklarında sık görülen arızalar yazımızda daha ayrıntılı ele aldık.
Döşeme Yenilenirken Parçalar da Kontrol Edilmeli mi?
Deri veya kumaş kaplama söküldüğünde metal iskelet, sünger ve bazı bağlantı noktaları daha rahat görülebilir. Bu nedenle döşeme işlemi sırasında gevşeyen vidaların, açılmış kaynakların ve sünger durumunun kontrol edilmesi faydalıdır.
İstinye’de yoğun kullanılan üç berber koltuğunun sertleşen ve yırtılan deri yüzeylerini yenilerken bağlantıları ve genel dengeyi de kontrol ettik. Çalışmanın ayrıntılarını İstinye berber koltuğu döşeme referansımızda görebilirsiniz.
Sonuç
Berber koltuğu; ayak, hidrolik, şase, iskelet, sünger ve hareketli mekanizmaların birlikte çalıştığı bir sistemdir. Bir parçanın arızalanması diğer bölümlerin dengesini ve kullanım ömrünü de etkileyebilir.
Doğru parça seçimi için yalnızca ürün adına değil, ölçü, bağlantı, taşıma kapasitesi ve koltuğun genel yapısına bakılmalıdır. Koltuğun tamamını ve arızalı bölgeyi gösteren fotoğraflar gönderildiğinde ihtiyaç duyulan parça ve uygulanabilecek tamir işlemi hakkında ön değerlendirme yapılabilir.
Berber Koltuğu Parçaları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Berber koltuğuna her hidrolik pompa takılır mı?
Hayır. Hidroliğin gövde çapı, çalışma yüksekliği, bağlantı yapısı ve taşıma kapasitesi koltukla uyumlu olmalıdır.
Oval tepsi ayak yerine kare ayak takılabilir mi?
Hidrolik bağlantısı, pompa yuvası ve koltuğun ağırlık dengesi uyumluysa değerlendirilebilir. Yalnızca dış ölçüye bakarak değişim yapılmamalıdır.
Berber koltuğu süngeri ayrı olarak değişir mi?
Evet. Oturak ve sırt süngerleri koltuğun yapısına göre ayrı olarak onarılabilir veya yenilenebilir.
Başlık mekanizması ayrı satılır mı?
Bazı modellerde başlık mekanizması, demiri ve başlık ayrı parçalar hâlinde bulunabilir. Ölçü ve bağlantı uyumu kontrol edilmelidir.
Berber koltuğu sırt pistonu neden tutmaz?
Pistonun basınç kaybetmesi, bağlantı uçlarının aşınması veya sırt mekanizmasındaki boşluk nedeniyle sırtlık konumunu koruyamayabilir.



